Hoe kun je als ouder thuis werken en toch productief zijn?

Ook zonder pandemie kan het een uitdaging zijn om de balans te vinden tussen ouderschap en productief zijn als ondernemer. Een vaste structuur helpt, met vaste werktijden voor de ouders en vaste tijden voor kinderen in de opvang.

Nu ouders en kinderen allebei de hele dag thuis zijn, moet die structuur opnieuw worden uitgevonden. En dat is voor iedereen even zoeken. Zoals bij de meeste ouderschapsvragen lijkt er geen perfecte oplossing te zijn, maar we vroegen onze collega’s wat er tot nu toe goed voor ze heeft gewerkt.

Een paar dingen worden meteen duidelijk:

  • jonge kinderen begrijpen je dagschema niet, dus je zult flexibel moeten zijn
  • als volwassene begrijp je dat dit voor de hele wereld een uitzondering is, maar je kinderen beseffen dat niet
  • het is beter om meteen te accepteren dat je met de kinderen thuis minder voor je werk gedaan krijgt
  • het is belangrijk om een plan te hebben waar je je aan probeert te houden (de kinderen zorgen vanzelf wel dat je je plan moet aanpassen)
  • zorgen dat je zelf niet gillend gek wordt is nu belangrijk, voor jezelf en voor je kinderen

Plan je vergaderingen en kies wie volledige aandacht bij het werk houdt

De ouders die we spraken delen allemaal hun thuiswerkplek met hun partner. Ze kunnen hun dag zo indelen dat altijd een ouder de aandacht bij het werk heeft en de ander door de kinderen gestoord kan worden tijdens het werk.

Als alleenstaande ouder is het belangrijk vrienden en familie in te schakelen. Dat is onderdeel van zelfzorg (komen we hieronder nog op terug). Afhankelijk van je huidige status met de andere ouder, kun je je afvragen wie van jullie in een betere positie is om nu voor je kind te zorgen. (dat is natuurlijk makkelijk opgeschreven, maar een loodzware keuze in het echt) Kijk als alleenstaande ouder ook naar financiële steun waar je misschien gebruik van kunt maken.

Ouders plannen hun vergaderingen zodat ze nooit allebei tegelijk in een videogesprek zitten. Als vergaderingen toch samenvallen, zorg dan dat je vooraf al met je werkgever hebt afgesproken dat je vergaderingen kunt missen om voor je kind te zorgen. Dat klinkt nu vanzelfsprekend, maar het is goed om het expliciet te benoemen bij je werkgever.

Een mooi voorbeeld kwam ook van de partner van een van onze collega’s. Ze heeft een klok gemaakt die laat zien wanneer een kind welke ouder vragen kan stellen en waarop activiteiten voorgesteld worden.

Welke ouder is beschikbaar?
Rood is de ene ouder, blauw is de andere ouder. Het kind hoeft alleen naar de kleine wijzer, met de stickers te kijken om te herkennen dat de blauwe ouder nu tijd heeft. Foto: Lars Kitzig

Na een paar dagen werd ook heel duidelijk dat je zulke systemen niet heel streng moet of kunt aanhouden. Als je kind je een tekening wil laten zien of nieuwsgierig is wat er gebeurt in je videogesprek, laat die onderbreking dan gewoon toe. Het meeste van je werk is toch saai voor je kind en door een beetje concentratie op te offeren hou je iedereen uiteindelijk veel gelukkiger.

Focus op taken, niet op werkuren

Hoe schat je de kans in dat je 2 uur achter elkaar ongestoord geconcentreerd kunt werken in dezelfde kamer waar je kind speelt? Het kan lukken. Misschien. In theorie. Toch?

In de praktijk is het veel nuttiger om te kijken welke taken je af wilt krijgen in plaats van werkuren te tellen. Probeer een bullet journal bij te houden of een lijst van taken en prioriteiten en werk in je focustijd aan de belangrijkste taken.

Om met de onderbrekingen om te gaan, kun je de pomodoro techniek gebruiken, waarbij 35 minuten werkt aan een kleine, afgebakende taak en dan een korte pauze neemt. Die aanpak kan helpen bij het werken in korte periodes. Begin daar vroeg mee, zodat je kind en jij in een ritme kunnen komen. De regelmatige aandacht vermindert ook het aantal onderbrekingen tijdens je werk.

Je hebt nog steeds te maken met onverwachte onderbrekingen, maar met duidelijk omlijnde kleine taken kun je waarschijnlijk aan het eind van de dag een paar dingen van je lijst wegstrepen en voel je je productiever.

Laat je kinderen waar mogelijk meedoen

Voor je kinderen is het een hele rare situatie: je bent de hele tijd thuis, maar je hebt veel minder aandacht voor ze. Wat ze vooral willen is je aandacht. Meerdere collega’s vertelden dat ze de kinderen zoveel mogelijk mee laten doen in de normale huishoudelijke taken.

Door de ‘hulp’ van een jong kind duurt schoonmaken, afwassen of koken waarschijnlijk langer. Daar krijg je wel tijd samen voor terug. Dus laat ze maar helpen om de was in de machine te stoppen of als de was klaar is de passende sokken bij elkaar te zoeken. Mooi moment om te praten over wat er nu belangrijk voor ze is.

Plan je dag rond maaltijden en slaapjes

Nu iedereen zo veel tijd samen doorbrengt, is het belangrijk dat niemand ‘hangry’ wordt. Een ouder gaf de tip om een menu voor de hele week voor te bereiden. Dat maakt boodschappen doen efficiënter en als je maaltijden klaar staan hou je tijdens de werkweek meer tijd over.

Samen eten is een natuurlijk pauze-moment voor iedereen en een goed moment voor de ouders om rollen te wisselen van ‘aanspreekpunt’ naar ‘focustijd’. Die wissel helpt je ook om videogesprekken te plannen: je team weet dan dat ze alleen op je kunnen rekenen als ze een gesprek na de lunch plannen.

En als het na het eten tijd is voor een slaapje, kunnen de ouders proberen om in stilte wat te werken. Met alle speeltijd en videogesprekken is dat misschien het enige moment overdag dat het echt stil is in huis. Geniet ervan door zelf ook even niet te praten!

Tip: tussen de maaltijden door lijken kinderen ook altijd honger te hebben, vooral als je je wilt concentreren, dus zorg voor zelfbediening. Zet wat fruit of kleine snacks klaar voor je kind en leg uit dat het prima is om die gewoon zelf te pakken als ze er zin in hebben, zonder dat ze dat hoeven te vragen. Dat zorgt voor volle buikjes en voorkomt een paar onnodige onderbrekingen.

Ontdek je beste werkplek

Sommige ouders delen hun werktijd in diensten op. De werkende ouder zit in een aparte kamer en komt daar pas uit als de werkdienst voorbij is. Dat werkt vooral bij wat oudere kinderen die al alleen kunnen zijn.

Anderen zorgen juist dat ze zichtbaar zijn voor hun kind, zodat de vraag ‘waar de andere ouder is’ niet op kan komen. Ze zitten gewoon in de woonkamer of aan de keukentafel, maar zien er wel druk uit. Dat ze je kunnen zien helpt bij de nieuwsgierigheid en door je ‘ik-ben-druk-bezig-gezicht’ word je misschien minder onderbroken.

Voor belangrijke momenten of gesprekken op het werk kun je oudere kinderen vooraf vragen om je niet te storen tot de vergadering voorbij is. Vertel ze duidelijk wanneer de vergadering begint, wanneer die voorbij is en vraag of ze nog iets nodig hebben voor de vergadering begint. Voor jongere kinderen kun je een eierwekker neerzetten of een alarm instellen zodat ze kunnen herkennen wanneer je vergadering over is. Neem dan ook even tijd voor ze.

Zet je netwerk in, vooral als alleenstaande ouder

Kinderen moeten nu niet op bezoek gaan bij opa en oma. Toch kunnen opa en oma een grote hulp zijn. En dat geldt ook voor schoolvriendjes en kinderen uit de buurt. Videogesprekken met anderen geven kinderen belangrijk sociaal contact in een moeilijke tijd. En het helpt vooral oudere kinderen om te zien dat iedereen in dezelfde situatie zit. Dat voelt een beetje minder alleen.

Opa’s en oma’s kunnen helpen om les te geven of voor te lezen in een videogesprek of vragen om tekeningen, brieven of speciale Lego-bouwwerken. Met walkie talkies, videogesprekken of gewoon met twee lege blikken en een stuk touw kunnen je kinderen contact houden met de buren. En als elkaar raam kunt zien, kun je ook gebarentaal oefenen, of zelfs morse code.

Terwijl je kinderen sociaal contact met anderen hebben, kun jij een paar van je werktaken afwerken.

Aarzel als alleenstaande ouder niet om je netwerk in te schakelen. Vrienden zetten graag een tas met boodschappen voor je deur, houden een videogesprek met je kind of luisteren naar de babyfoon. Als de andere ouder nog onderdeel van je leven is, zorg dan dat die ook regelmatig tijd voor de kinderen vrij maakt. Je kind mist die andere ouder waarschijnlijk en het gesprek kan jou wat ademruimte geven.

Nu er zoveel lessen en afspraken voor je kind afgezegd worden, is het belangrijk dat je ook wat tijd voor jezelf krijgt. Die zelfzorg is nodig zodat je ook in staat bent om voor je kind te zorgen.

Hou ze bezig, maar je hoeft geen leraar te zijn

Sommige ouders vertelden hoe blij ze zijn dat ze een tuin hebben, zodat de kinderen buiten kunnen spelen en wat energie kwijt kunnen raken. Als je die luxe niet hebt, doe dan binnen sport of oefeningen met je kind. De hele familie kan fit worden door de trappen van een appartementengebouw op en af te rennen. Je kinderen als gewicht gebruiken tijdens je eigen fitness-oefeningen is ook plezier voor de hele familie.

Een van onze collega’s had het geluk dat zijn vriendin nog in haar zwangerschapsverlof zit en ook nog eens lerares is. Ze begon meteen thuis les te geven aan de oudere kinderen en die hebben al besloten dat ze niet terug willen naar de normale school.

Blijf wel ouder van je kind en geen leraar. Dit is voor iedereen een bijzondere situatie en in je rol van ouder kun je nu veel meer voor je kind betekenen dan als improviserende leraar. De Nederlandse Marieke die in China net door de crisis heen is, zegt het zo op Facebook:

“Probeer er zo naar te kijken: jij bent niet opeens juf en moeder. Jij bent nog steeds moeder, die toevallig haar kinderen helpt bij schoolwerk. Je hoeft geen schooltje te spelen. Je hoeft je kinderen niet hele dagen educatieve activiteiten aan te bieden. Of strakke schema’s aan te houden.”
Marieke

Toch moet er veel tijd gevuld worden met activiteiten. De verveling slaat een keer toe, maar dat kun je wel proberen uit te stellen. Veel ouders bouwen daarom ook meer schermtijd in met educatieve apps of YouTube-kanalen.

Intussen hebben veel scholen ook lesplannen doorgestuurd die ouders thuis kunnen gebruiken en sommige leraren geven online les vanuit hun woonkamer. Als je toch nog ideeën zoekt voor je kids, probeer dan deze sorteerbare lijst met activiteiten die ouders uit de hele wereld hebben samengesteld. Als je je op je werk wilt concentreren, sorteer de lijst dan op “Degree of parent involvement”.

Vergeet de leuke dingen niet

Sommige collega’s waren net weer begonnen na hun ouderschapsverlof. Nu ze thuis werken zien ze veel meer van hun kinderen dan ze hadden verwacht. Thuis zijn is een onverwachte bonus voor ze.

De meeste van ons krijgen nooit zoveel knuffels tijdens werktijd, dus geniet daar ook van!

Voor meer positieve reacties kun je lezen wat andere ouders schrijven over de activiteiten van hun nieuwe ‘collega’s’.

 

Frank van Oosterhout
Frank is schrijver en online redacteur bij Jimdo. Frank werkte bij Jimdo al aan SEO, support voor Nederlandse klanten en betere hulp-artikelen. Als hij niet op kantoor is, speelt hij rugby, maakt hij zelf ijs of is hij bezig met eetbare planten op zijn balkon.